De nevenfunctie: Rients Schuddebeurs

Portret van Rients Schuddebeurs, bestuurslid van Nive

Rechtmatig besturen vraagt om meer dan regels volgen: het gaat om zorgvuldige keuzes die uitlegbaar zijn.

Rients Schuddebeurs was ruim twintig jaar actief als directeur van lokale Rabobanken en combineerde die rol met verschillende bestuurlijke en toezichthoudende functies. Vanuit die maatschappelijke betrokkenheid raakte hij ook verbonden aan Nive, het managersplatform dat dit jaar 100 jaar bestaat. In zijn nevenfunctie als bestuurslid ziet hij van dichtbij hoe governance zich heeft ontwikkeld en wat dat betekent voor verenigingen en stichtingen. Want goed bestuur gaat niet alleen over regels en structuren, maar ook over cultuur, kwaliteit en verbinding met de leden.

Je combineerde jarenlang een directierol bij de Rabobank met bestuurlijke nevenfuncties. Wat trok je daarin aan?


“Dat paste bij de Rabobank. Je komt de klanten en de markt tegen in de samenleving. Vanuit die diepgeworteldheid in de maatschappij was het logisch om daar zelf ook een bijdrage aan te leveren. Daarnaast vond ik het gewoon belangrijk om kwaliteit die je in huis hebt, ook op een andere manier – vaak onbezoldigd – ter beschikking te stellen aan andere organisaties. En ik vond het leuk om te doen. Die combinatie maakt het waardevol.”

Hoe ben je bij Nive betrokken geraakt?


“Ik was eerst lid van de vereniging. Vanuit die betrokkenheid word je op een gegeven moment gevraagd om mee te denken of een rol in het bestuur te vervullen. Zo groeit dat. Nive organiseerde bijeenkomsten over efficiency, procesdenken en organisatieontwikkeling. Dat waren ontwikkelingen die je ook in de praktijk tegenkwam.”

Als je kijkt naar bestuur in verenigingen en stichtingen: wat is er veranderd?


“Het is geformaliseerder dan vroeger, zonder dat de eindverantwoordelijkheid anders werd. Governancecodes hebben echt richting gegeven aan hoe bestuur en toezicht worden ingericht. Vroeger ging het informeler, nu werk je met profielen, met termijnen en met meer aandacht voor kwaliteit. Dat klinkt formeler, maar daar zit ook een goede kant aan.”

Zie je daar ook een risico in?


“De zware governance die geldt voor corporates moet niet automatisch doorzakken naar vrijwilligersorganisaties. Anders worden verenigingen op slot gezet. Vrijwilligers hebben soms moeite om met alle regels en eisen om te gaan. Wat voor professionals logisch is, kan voor vrijwilligers voelen als tegen een muur aanlopen.”

Wat vraagt goed bestuur in een vereniging volgens jou?


“Je runt geen beursgenoteerde onderneming, maar een vereniging. Dat is een andere bestuurlijke verantwoordelijkheid. Complementariteit van kennis is cruciaal. Je hebt mensen nodig die verstand hebben van financiën, of van regelgeving, maar ook bestuurders die verbonden zijn met wat leden en vrijwilligers doen. Een geïsoleerd bestuur is risicovol. Zodra het bestuur loskomt van wat er in de vereniging gebeurt, ontstaat er afstand.”

Wanneer gaat het echt over goed bestuur?


“Transparantie is cruciaal. En de bestuurscultuur: hoe zit je aan tafel? Is er openheid? Durven mensen zich uit te spreken? Is kwaliteit leidend? Complementariteit speelt daar ook in mee. Een bestuur waarin iedereen hetzelfde profiel heeft, mist perspectief.”

Welke vraag zouden besturen zich nu moeten stellen bij jaarstukken en verantwoording?


“Kan ik het iedereen uitleggen? Er zijn jaarstukken, cijfers, beleid. Als je het niet kunt uitleggen, dan moet je even bij jezelf te rade gaan.”

Het laatste nieuws

Ans Verstraeten, NVTZ

Hoe werken besluiten vanuit de bestuurskamer door in de dagelijkse zorgpraktijk? Ans Verstraeten, directeur bij de NVTZ, vertelt over haar promotieonderzoek naar intern toezicht in de zorg en waarom goed toezicht vraagt om meer dan cijfers, rapportages en formele verantwoordelijkheden.

Sonja Robben, directeur-bestuurder IPSO

Hoe combineer je de zelfstandigheid van 63 stichtingen met de kracht van gezamenlijke besluitvorming? Sonja Robben, directeur-bestuurder van IPSO, vertelt over de bijzondere governanceconstructie van de organisatie, de samenwerking met VDH Bestuurszaken en het belang van verbinding en betrokkenheid.

Bart Kiemeney, bestuurslid Hanarth Fonds

Kunstmatige intelligentie biedt grote kansen voor de gezondheidszorg, maar hoe komen innovaties daadwerkelijk bij patiënten terecht? Bart Kiemeney, bestuurslid van het Hanarth Fonds, vertelt over AI4Health, het belang van samenwerking en de bestuurlijke uitdagingen bij het toepassen van AI in de zorg.